WASZYNGTON - Nowy międzynarodowy traktat, o fundamentalnym znaczeniu, potwierdzający prawa rolników do zachowywania materiału nasiennego, wchodzi w życie w dniu 29 czerwca br. 

"Międzynarodowy Traktat o Zasobach Genetycznych Roślin dla Żywności i Rolnictwa” ustanawia wielostronny system, zapewniający dostęp społeczeństwa do materiału nasiennego i plazmy zarodkowej - większości światowych zasobów żywnościowych, jak również zapewnia uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści, wynikających z ich stosowania. 

Instytut Rolnictwa i Polityki Handlowej (IATP) wzywa administrację Bush’a do przedłożenia traktatu Kongresowi w celu jego ratyfikacji. "Ochrona światowych zasobów żywności jest uzależniona od jak najszerszej dystrybucji nasion” -  powiedział Kristin Dawkins, v-ce Prezydent Międzynarodowych Programów  IATP. “Różnorodność genetyczna jest kluczem do zdrowych upraw, a żywotną sprawą jest  globalny program włączenia rolników w wysiłki na rzecz zapewnienia powszechnego krzyżowania, poprzez wymianę materiału nasiennego. To pora dla USA, na przyłączenie się do reszty świata w działaniach na rzecz ochrony praw rolników do zachowywania, stosowania, wymiany i sprzedaży materiału nasiennego, przechowywanego w gospodarstwie.”

Spośród 10.000 gatunków roślin, które znajdują zastosowanie w produkcji żywności i rolnictwie, tylko 12 gatunków dostarcza aż 70% żywności, podczas gdy cztery – ryż, kukurydza, pszenica i ziemniaki – stanowią ponad 50% całej żywności.

Rolnicy na całym świecie, szczególnie w krajach rozwijających się, tradycyjnie zachowują nasiona oraz uważają, że taka praktyka jest niezbędna dla ich przetrwania. Znaczenie zagadnień przechowywania nasion w gospodarstwach wzrasta wraz z wprowadzeniem nasion wyprodukowanych przez inżynierię genetyczną. W USA firmy biotechnologiczne, takie jak Monsanto, wytoczyły setki procesów sądowych rolnikom, którzy przyznali się do zachowywania z sezonu na sezon nasion genetycznie zmodyfikowanych, objętych patentem firm. Przemysł biotechnologiczny utrzymuje, ze ich nasiona stanowią własność intelektualną i muszą być zużyte w tym samym roku, w którym zostały zakupione.  Jeśli Stany Zjednoczone ratyfikują traktat, nie spowoduje to przyznania rolnikom amerykańskim prawa do zachowywania nasion. Pozwoli to na zastąpienie postanowień Traktatu prawem krajowym, które obecnie w USA nie chroni rolników w tym względzie. Jednak Traktat upoważnia inne kraje do ustanowienia przepisów krajowych, chroniących prawo rolników do zachowywania nasion. 

"Wiele krajów w Afryce, Azji i Ameryce Południowej ma rozterki dotyczące przyjęcia upraw roślin genetycznie modyfikowanych," mówi Dawkins. "Ponieważ kraje te ustanawiają własny system prawny, traktat ten daje im oparcie prawne do wprowadzenia ochrony swoich rolników, w kwestii przechowywania nasion." 

W tym zakresie, traktat wychodzi o wiele dalej niż Porozumienie Światowej Organizacji Handlu (WTO) w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej  (TRIPS), które ustanawia międzynarodowe zasady dla ochrony własności intelektualnej. Inny nowy Traktat międzynarodowy – Protokół z Kartageny o Bezpieczeństwie Biologicznym, daje narodom prawo do ustanawiania własnych, ostrych norm, regulujących sprawy genetycznie modyfikowanych roślin. Traktat ten pozostaje w sprzeczności z aktualnym sporem na forum WTO pomiędzy USA i Unią Europejską, dotyczącym systemu prawnego UE w obszarze  upraw inżynierii genetycznej. 

“Te traktaty ONZ, które mają chronić światowe zasoby żywności oraz środowisko, nie powinny zostać zdominowane przez priorytety handlowe WTO” powiedział Dawkins. “Jednym z głównych wyzwań obecnej dekady jest sposób, w jaki zostaną rozstrzygnięte sprzeczności, istniejące pomiędzy różnymi przepisami międzynarodowymi”. 

Pełny tekst traktatu znajduje się na stronie: www.fao.org/ag/cgrfa/itpgr.htm 

© Copyright 1997-2004 Common Dreams

 Źródło: Common Dreams