W dniu 19 maja 2004 r. Komisja Europejska zatwierdziła wprowadzenie do obrotu genetycznie modyfikowanej kukurydzy Bt11 firmy Syngenta. Jednak, pomimo tej decyzji USA, Kanada i Argentyna wystąpiły na forum Międzynarodowej Organizacji Handlu (WTO) przeciwko dalszemu stosowaniu przez UE de facto moratorium na zatwierdzanie organizmów genetycznie modyfikowanych, a Panel ds. Sporów kontynuował dalsze działania wg wcześniejszego planu. Dotychczas, strony przedstawiły swoje pierwsze stanowiska i w dniu 2 lipca uczestniczyły w pierwszym przesłuchaniu przeprowadzonym przez Panel.

Dwie niezależne grupy, działające w imieniu interesu publicznego, biorą udział w procedurze rozstrzygania sporu przedkładając oświadczenia amicus curiae* do Panelu ds. Sporów WTO. Ponieważ strony trzecie mogą pełnić rolę amicus curiae, na Panelu nie ciąży obowiązek uwzględniania ich opinii. Jeden z dokumentów amicus curiae został przedłożony przez trans-atlantycką grupę ekspertów akademickich, a drugi – przez międzynarodową koalicję 15 grup interesu publicznego z Europy, USA, Kanady, Argentyny, Chile i Indii. Koalicja grup interesu żąda, aby WTO odrzuciło pozew i uznało prawo KE oraz poszczególnych państw do stanowienia odpowiednich mechanizmów podejmowania decyzji dotyczących GMO. Koalicja naukowców uważa, że zadaniem Panelu WTO powinno być przede wszystkim dokonywanie przeglądu poprawności proceduralnej procesu wykonawczego podejmowania decyzji w różnych obszarach, w ramach powierzonych kompetencji, zaś w mniejszym stopniu - pełnienie roli arbitra w sprawach merytorycznych dotyczących poszczególnych ocen ryzyka. Orzeczenie Panelu WTO jest spodziewane na początku września.

Fakt zatwierdzenia kukurydzy Bt11 kończy de facto moratorium UE, nie powoduje jednak zakończenia sporu na forum WTO.

Postępowanie w WTO może być zakończone zarówno na skutek (i) prośby strony skarżącej o zawieszenie postępowania lub (ii) przekazania notyfikacji do Organu Rozstrzygania Sporów WTO o osiągnięciu zadawalającego obie strony rozwiązania, co powoduje zakończenie sporu. 

Prawdopodobnie skarżący, zachowując na początku ostrożność, nie będą wnioskować o zawieszenie lub zakończenie postępowania, aż do momentu uzyskania wyraźnego sygnału od Państw Członkowskich UE i Komisji Europejskiej, że wnioski o zatwierdzenie GMO, które aktualnie są w przygotowaniu, uzyskają decyzje pozytywne, co będzie oznaczać możliwość obrotu handlowego tych produktów w UE.

© Mondaq® 1994-2004

Źródło: Mondaq

* amicus curiae łac., (dosł. przyjaciel sądu) bezinteresowny doradca; dawn. osoba nie związana z żadną ze stron, służąca poradą prawną sądowi w czasie rozprawy